вторник, 7 октября 2014 г.

Աֆրիկյանների Պանդոկ

Մայրաքաղաքի հենց սրտում՝ Սախարովի հրապարակի մի անկյունում, Պուշկինի 1 հասցեում է գտնվում շատ երևանցիների և հարյուրավոր զբոսաշրջիկների սիրված ռեստորաններից մեկը՝  Աֆրկյանների Պանդոկը:
Կարմիր տուֆի գեղեցիկ համադրությունը, որը աչքի է ընկնում դեռ ռեստորանի մուտքի մոտ, այնուհետև սրահի տուֆի կամարներով հին Երևանի լուսանկարներով և առանձնահատուկ ոճը հաճախորդներին տանում են դեպի մոտակա անցյալը Սովետական Հայաստանի Երևանը: Հիմա էլ, հին երևանցիները շատ-շատ են հաճախում իրենց սիրած վայրը, զբոսաշրջիկներին հետաքրքրում և հաճույք է պատճառում այն ջերմ մթնոլորտը որը տիրում է Աֆրիկյանների Պանդոկում: Գրեթե ամեն երեկո բազմաճաշակ հաճախորդների աչքերի և հարմարավետության բավարավածությանը գումարվում է նաև շատ նուրբ, մեզ համար հարազատ, իսկ զբոսաշրջիկներին անչափ հետաքրքիր գուսանական  կենդանի երաշտությունը, ժողովրդական հայտնի երգերով:
 Բայց Աֆրիկյաններ Պանդոկի գլխավոր խաղաքարտը դեռ հետևյալ թվարկածները չեն: Ոչ գեղեցիկ ռետրո ոճը, ոչ գեղահունչ կենդանի երաժշտությունը չեն կարող համեմատվել արդեն հարազատ դարձած հաճախորդների սիրելի,Հայ Խոհարարական Ավանդույթների Զարգացման և պահպանման》Հ/Կ-ի խորհրդի անդամ, կազմակերպության Շեֆ Խոհարարների համակարգող, փորձառու մասնագետ, հինալի անձնավորություն, մեր շատ սիրելի, Աֆրիկյանների Պանդոկի Շեֆ Խոհարար, Հսկա՝ Գրիշա Անտինյանի և նրա կազմած անհամեմատելի համեղ ճաշացանկի հետ, որը մեծամասամբ գլխավորում են Ազգային ավանդական կերակրատեսակները:
 
Այսօր մեր շատ սիրելի Շեֆ Անտինյանը իր ժամանակից մեզ տրամադրեց, որպեսզի մեզ ծանոթացնի իր ճաշացանկի մեկ հիմնական ուտեստի հետ՝ Սյունիքի Խաշընտուր (Խաշընտուրը կազմված է Խաշիր և Տուր բառերից): 
 Սյունիքի Խաշընտուրը տվյալ հայկական տարածաշրջանի էթնիկ կերակրատեսակ է: Շատ լուրջ բանահավաքչությունների արդյունքով այս կերակրատեսակը փրկվել է մոռացության մատնվելուց և արդիականացված ձևով իրեն է քաշում բազմաթիվ գուրմանների, կամ սովորական հաճախորդների:

Եվ այսպես մեզ Սյունիքի Խաշընտուր պատրաստելու համար անհրաժշտ են հետևյալ մթերքները, հետևյալ քանակությամբ:

1. Հավի ճուտ - 1 հատ միջին չափսի
2. Սպիտակ սոխ - 1 գլուխ միջին չափսի
3. Լոլիկ - 1 հատ միջին չափսի
4. Բուլղարական բիբար - 1 հատ կարմիր, 1 հատ կանաչ միջին չափսի
5. Մարվանդակ(Քարաուզ) - 1 ցողուն իր տերևներով
6. Սպիտակ անապակ գինի - 100մլ
7. Կարագ - 100գր
8. Աղ/ կարմիր և սև պղպեղ - ըստ ճաշակի



Պատրաստման եղանակը

Պատրաստման համար մեզ հարկավոր է մեկ կաթսա միջին չափսերի և եռացրած ջուր:




1. Լոլիկը կտրատում ենք կիսալուսնաձև և շարում ենք կաթսայի հատակին










2. Հավի ճուտը խոհանոցային մկրատով, կամ սուր դանակով բաժանում ենք 4 մասի և շարում ենք լոլիկների վրա:









3. Սպիտակ սոխը կտրատում ենք կիսալուսնաձև ձողիկների, մոտ 5մմ հաստությամբ և շարում ենք հավի ճտի վրա:








4. Բուլ. բիբարը նույնպես կտրատում ենք կիսալուսնաձև մոտ 1սմ հաստությամբ և շարում ենք սոխի վրա:








5. Մարվանդակի ցողունը առանձնացնում ենք տերևներից: Ցողունները կտրատում ենք մոտ 1սմ կտորների և ավելացնում ենք կաթսայի միջի զանգվածին:







6. Կարագը ոչ մեծ կտորներով ավելացնում ենք ամենա վերևում:



7. Ավելացնում ենք անապակ սպիտակ գինին:










8. Համեմում ենք աղով, կարմիր և սև պղպեղով:









9. Ավելացնում ենք եռացրած ջուր այնքան, որ ծածկվի զանգվածի 90 տոկոսը: Ջուրն ավելացնելուց հետո կաթսան ծածկում ենք կափարիչով և դնում ենք մարմանդ կրակին և խաշում մինչև ճտի մսի եփվելը:





10. Արդեն եփված կերակուրը լցնում ենք նախորոք տաքացված կավե քերեղանի մեջ, ավելացնում ենք Մանր կտրատված մարվանդակի տերևները և մատուցում ենք:






Սյունիքի Խաշընտուրի այս չափաբաժինը նախատեսված է 2-3 հոգու համար: Չենք մոռանում ամենակարևոր համեմունքների մասին՝ ժպիտ, սեր և հոգի... առանց այս համեմունքների ոչինչ համով չի կարող լինել: 

Բարի Ախորժակ

вторник, 30 сентября 2014 г.

Ինչ Պատրաստել Ընթրիքին

Այսօր ընթրիքին կպատրաստենք Տապակա Տիգրանակերտ: Եթե դուք փնտրում եք համերի բազմազանություն, ապա այս կերակրատեսակը իսկը ձեր համար է, քանի որ նրա բաղադրության մեջ մտնում են՝ և հավի միս, և գառան միս, և հորթի միս իսկ որպես խավարտ օգտագործվում է կարտոֆիլ և ծնեբեկ: Թուղթ ու գրիչով, կամ տապակով և դանակով զինված հետևենք այս անչափ յուրօրինակ և անչափ համեղ կերակրատեսակի պատրաստման եղանակին:

Տապակա Տիգրանակերտի բաղադրությունը
1. Գառան հաստ կողեր (Չալաղաջ) - 3 հատ (միջին մեծության, ներքևի ոսկորային մասը մաքրած)
2. Հավի դոշ - 1 հատ (միջին չափի, ոսկորահանված և սպիտակ գինով նախորոք համեմված)
3. Հորթի փափկամիս - 3-4 կտոր(ընդհանուր 150 գր,  5սմ հաստությամբ կտրատված և հատիկ սև պղպեղով, աղով համեմված)
4. Ծնեբեկ - 100գր
5. Կարտոֆիլ - 100գր (նախորոք մաքրած և հաստ քերիչով քերված)
6. Սամիթ - 10գր
7. Թթվասեր - 50գր
8. Ալյուր - 10գր (նախորոք բոված)
9. Արևածաղիկի Ձեթ -30 գր
10. Սխտոր - 5գր
11. Սպիտակ գինի - 10գր
12. Ընկույզ - 5գր 
13. Աղ/Պղպեղ ըստ ճաշակի

Պատրաստման Եղանակը

Ծնեբեկը առանձին կաթսայի մեջ ենք դնում, ջուր ենք լցնում և թողնում ենք մարմանդ կրաով որ խաշվի: 
 Վռրցնում ենք բավականին մեծ տապակ, որ երեք տեսակի մսերը տեղավորվեն մեջը (եթե մեծը չկա, կարող եք տարբեր տապակների մեջ տապակել): Տապակը դնում ենք ուժեղ կրակին և թողնում ենք, որ տաքանա, ավելացնում ենք մոտավորապես 15գրամ արևածաղկի ձեթը և թողնում ենք, որ դաղվի: Ձեթը դաղվելուց հետո հատ-հատ ավելացնում ենք համապատասխանաբար հորթի, գառի և հավի մսերը: Շատ կարևոր է, որ արագորեն մսերը երկու կողմից, այդ բարձր կրակի տաքության վրա կեղևապատենք: Կեղևապատելուց հետո կրակը իջեցնում ենք և թողնում ենք, որպեսզի մսերը մինջև վերջ տապակվեն: Մինչ ծնեբեկն ու մսերը եփվում են, վերցնում ենք մեկ այլ տապակ 15 գր ձեթ ենք ավելացնում և թողնում ենք լաաաաաավ տաքանա ձեթը, այնուհետև քերած կարտոֆիլը լցնում ենք տապակի մեջ և արագորեն հարթեցնում, հետո մյուս երեսն ենք տապակում՝ կարճ ասած պատրաստում ենք քերած կարտոֆիլով տապակած ցանց:
 Եվ այսպես միսը, ծնեբեկն ու կարոֆիլով ցանցը պատրաստ է: Վերցնում ենք կավե աման, հատակին դնում ենք Լավաշ և սկսում ենք վերևից շարել սկզբից գառան միսը, այնուհետև հավի միսը(տապակվելուց հետո բարակ շերտերով կտրատում ենք), հորթի փափկամիսը հետո ծալում ենք կարտոֆիլով ցանցը և արանքում դնում ենք խաշված ծնեբեկը:
 Տապակը որի մեջ տապակել էինք միս չենք մաքրում այնտեղա ավելացնում ենք թթվասերը, մանր կտրատված սամիթը, մանր կտրատված ընկույզը, մանր կտրատված սխտորը, սպիտակ գինին, ավելացնում ենք նաև բոված ալյուրը և արագ խառնելով ավելացնում ենք ծնեբեկի արգանակը(քիչ ենք լցնում, որպեսզի մեր սոուսը  եռալուց հետո թանձր լինի): Երբ սոուսը թանձրացավ վերցնում ենք կրակից և լցնում ենք մսերի և բանջարեղենների վրա:  Չենք մոռանում աղի և պղպեղի չափավոր լինելու մասին:

 Եվ ստանում ենք այսպիսի մի գեղեցիկ ու անչափ համեղ ուտեստ


пятница, 26 сентября 2014 г.

Խորոված

  Իսկ դուք գիտեք, որ խորովածը հայկական ծագումնաբանություն չունի, խորովածը համամարդկային ժառանգություն է:Ավելի կոնկրետ խորովածը ստեղծել են սոված մարդիք, շաաատ ու շատ, հազարավոր տարիներ առաջ: 
  Բայց արի ու տես, որ  հայերիս մոտ խորոված պատրաստելը ամենահամովն ու ամենագեղեցիկն է ստացվում, անկախ նրանից թե որ երկրում, ինչ պայմաններում, ինչ եղանակով, որ կենդանու մսով, ինչպիսի բանջարեղենով, ինչպիսի մրգով և այլն... եթե հայն է պատրաստում խորովածը՝ ուրեմն դա ամենահամովն է:


 Հայերիս մոտ խորոված պատրաստելու արարողությունը սկսվում է դեռ մսավաճառի մոտ` միս ընտրելուց, հետո միսը կտրատելուց, շարունակվում համեմելով(բաստուրմա) , այնուհետև շամփուրների վրա համապատասխանորեն և մանրակրկիտ շարելով, անցնելով մանղալի կրակը վառելով, հետո շամփուրները կրակի վրա շարելով(մսի հաստ կտորներով շամփուրները մանղալի կենտրոնում, իսկ ավելի փոքրները մանղալի ծայրերում), և վերջանում է կրակի հանգելուն պես, երբ դեռ տաք մոխիրների միջից հանում ենք անմահական կարտոֆիլները: Հայոց մեջ խորովածը համարվել և համարվում է ուրախ արարողությունների ուտեստ: Հիմա էլ չես հանդիպի այնպիսի հայկական հարսանիք, որտեղ  կերակուրների մեջ առանձին ուշադրություն չի գրավում Հարսանեկան Խորովածը, որը մատուցում են հատուկ ոճով՝ երգ ու պարով: 


Թոնրի Խորոված
Խորաված կարելի պատրաստել ցանկացած մաքուր տեղ, լինի  շենքի բակի մի անկյուն, թե  բնության մեջ, թե լողափում, թե տանիքում, թե տան պատշգամբում: Բայց իրականում ամենահամով խորովածը պատրաստվում է , կամ մանղալի վրա, կամ էլ Թոնրի մեջ: Թոնրի խորովածի հետ ուղղակի կարելի է խմել անսահմանափակ կարմիր անապակ գինի, բոլորս լսած կլինենք՝ 
《Խորովածն ու կարմիր գինին,
վայ  չուտողին, վայ չխմողին》 
երգի խոսքերը: 
Սնկով և կարտոֆիլով խորոված



 Հայերս այնքան ենք խորոված արել, որ խոհարարության մեջ խորովելը համարում ենք , որպես առանձին ջերմային մշակման եղանակ և մենք միակն ենք աշխարհում, որ այդպես է համարում: Հայերի մոտ ի տարբերություն ամբողջ աշխարհի մեծ տարածում ունի նաև մրգեր, բանջարեղեններ և ձվեր խորովելը:
  Ասեմ նաև, որ Հայաստանում Հայ խոհարարկան ավանդույթների զարգացման և պահպանման》Հ/կ-ի կողմից առաջին անգամ աշխարհում կազմակերպվել է 《Խորովածի Փառատոնը》, որտեղ  տասնյակ ռեստորանների շեֆ խոհարարներ և անհատ մասնակիցներ ներկայացրել են իրենց բաղադրությամբ, իրենց համեմունքներով համեմված բազմաթիվ խորովածի տեսակներ: Խորովածի Փառատոնը տեղի է ունենում Լոռու մարզի Աղթալա քաղաքում ամեն տարի և լուսաբանվում միջազգային և տեղական ռեյտինգային լրատվականներով, դրանով արդեն  այս հրաշաբույր փառատոնն, որը խորովածի բուրմունքը տարածում է ամբողջ աշխարհով՝ դարձել է շատ սպասված և սիրելի տոն տեղացիների, Հայաստանի այլ մարզերում բնակվող քաղաքացիների և իհարկե հազարավոր զբոսաշրջիկների համար, որոնք հատուկ այս փառատոնի համար հասնում են Աղթալա դրախտավայրը:
Խորովածի Փառատոնը Աղթալայում


Հ.Գ. Հայկական խորովածին անհամեմատելի համով են դարձնում ԼԱՎԱՇԸ և հայոց բնաշխարհի թարմ կանաչիները... իսկ խորվածի տակի մնացած և խորովածի ախորժալի հյութով թրջված լավաշը խելքահան կանի ցանկացած գուրմանի...

четверг, 25 сентября 2014 г.

ԹՈՒԹ

Թութն հայկական մրգերի թագն ու պսակն է: Հայաստանի  ողջ տարածքը լի է թթի ծառերով, որոնք տեղի բնաշխարհին առանձնահատուկ շուք են հաղորդում: Թթի մասին հայերը  շատ լեգենդներ են պատմում:


ԹԹի օղի

Ըստ մի ավանդության` իշխանը հրամայում է կտրել բոլոր թթենիները: Ամենքը կատարում են նրա հրամանը` բացի մի պառավ կնոջից, որն աշխարհի երեսին ուներ մի արու զավակ ու մի թթենի: Պառավը թաքցնում է թթի ծառը վայրի խաղողի որթերի մեջ ու գաղտնի խնամում: Թթից նա օղի է թորում: Օրերից մի օր թշնամի է հայտնվում տարածքում, և գլխավորին հարկավոր են լինում ուժեղ երիտասարդներ: Պառավի որդին, որ բարեկազմ մի դյութազն էր դարձել, որոշում է պաշտպանել հայրենի երկրի պատիվը և գնալ մենամարտի: Մայրը որդուն իր թորած թթի օղուց մի բաժակ խմեցնում է և ուղարկում կռիվ: Տղան հաղթում է, իսկ իշխանը, զարմանալով տղայի հաղթանակի վրա, ուզում է իմանալ նրա ուժի գաղտնիքը: Տղան պատմում է իրենց այգու թթենում և նրանից պատրաստված կախարդական խմիչքի մասին: Իշխանն այս անգամ հրամայում է շատ թթենիներ տնկել տարածքով մեկ:



Թութ թափ տալու ընթացքը

Թութը հասնում է հունիս-հուլիսին, թթահավաքը տևում է շուրջ երկու ամիս: Այս ընթացքում թութը թափում են 6-7 անգամ: Առաջին թափի թութը դեռ բավականաչափ քաղցր չի լինում, և այն օգտագործում են հիմնականում օղի թորելու համար: Երկրորդ և երրորդ թափերը օգտագործում են հիմնականում սնվելու համար: Չորրորդ-հինգերորդ թափերը օգտագործում են #դոշաբ ի, իսկ դրանից հետո արդեն մնացած թութը թափվում է #թթաչիր պատրաստելու համար: Վերջին թափը կոչվում է #չամչաթափ, որի թութը չորացվում է ձմռան համար:




Թթաչիր

Թութն ունի շատ բուժիչ հատկություններ: Այն արև տակ են դնում և ոտքերն ու ձեռքերը 10-15 րոպե արևից եփող թթի մեջ իջեցնում, ինչն արդյունավետ է հոդացավեր բուժելիս: Թթի նորահաս պտուղներն ուտում են ստամոքսի բարձր թթվայնությունը վերացնելու համար: Թթի դոշաբն օգտակար է հազի և մրսածության ժամանկ: 

Նախաճաշ

   Նախաճաշը շատ կարևոր հատված է մեր առօրյայում: Շատ մարդիկ կարևորություն չեն տալիս, օրը սկսում են միայն սուրճով, իսկ հետո բողոքում են գլխացավերից, ոչ աշխատունակ լիելուց և այլն: Նախաճաշը ընտրելիս պետք է շատ կարևորություն տալ այնպիսի սննդի, որոնք կարող են մարդու աշխատունակությունը պահել մինչև ճաշելու ժամանակը...ուստի պետք է ընտրել մաքսիմում թեթև, բայց կշտացնող կերակուրներ: Հայերս նախկինում ունեցել ենք մեր հստակ ամրագրված ուտելու համակարգը, այդ թվում ունեցել ենք նաև նախաճաշի կերակուրներ: Ես կներկայացնեմ Ազգային Խոհանոցը ներկայացնող երեք նախաճաշ և միջազգային խոհանոցից երկու նախաճաշ:



 Խավիծ


Խավիծի անուշ հոտը շատերիս արթնացրած կլինի առավոտյան: Մինչև հիմա էլ իմ ամենասիրած նախաճաշերից է մայրիկիս պատրաստած խավիծը:
Այս նախաճաշ պատրաստելը բավականին հեշտ է:
Բաղադրության մեջ օգտագործում ենք ալյուր, կարագ կամ յուղ, շաքարավազ, եռացրած ջուր և ցանկության դեպքում դարչին կամ մեխակ:
Խավիծը պատրաստում ենք հետևյալ կերպ: Տապակի մեջ ենք լցնում ալյուրը և բովում ենք միջինից քիչ բարձրության կրակի վրա, քիչ-քիչ ավելացնելով կարագը և անընդհատ խառնելով: Ալյուրը պետք է ստանա մուգ շագանակագույն երանգ: Այնուհետև քիչ-քիչ պետք է ջուր ավելացնել և չդադարել խառնելը: Ջուրը պետք է լինի այնքան, որ մեր տապակի միջի զանգվածը չլինի շատ ջրիկ, և չլինի շիլաի նման շատ պինդ: Խառնելով եփում ենք մինչև զանգվածը լավ թանձրանա:Շատ կարևոր է հետևել, որպեսզի խառնելուց գնդիկներ չմնան, ավելացնում ենք շաքաքրավազը և արդեն թանձր. եփված Խավիծը վերցնում ենք կրակից: Մատուցելուց կարող ենք ավելացնել դարչինի փոշի կամ մեխակ:



Խաշիլ(Եփութուխ)


Խաշիլը համարվում է Էթնիկ հայկական նախաճաշ: Խաշիլը շատ օգտակար է և սննդարար: կարող է ամոբողջ օրը պահել մարդու օրգանիզմը: Պատրաստելը բավականին հեշտ է:
 Պետք է 200գր. փոխինձ, 100գր.  յուղ կամ կարագ, 100գր. չորաթան կամ քամած մածուն,700մլ ջուր և 50գր սպիտակ սոխ:
Պատրաստում ենք հետևյալ կերպ: Փոխինձը լցնում ենք ջրի մեջ և միջին կրակի վրա սկսում ենք եփել: պետք է անընդհատ խառնել, որպեսզի տակը չկպչի: Եփում ենք այնքան մինչև թանձր զանգված ստացվի: առանձին տապակի մեջ յուղով կամ կարագով սոխառած ենք անում: Երբ արդեն մեր ջրով և փոխինձով զանգվածը թանձրացավ, այն լցնում ենք կավե խորը ամանի մեջ, կենտրոնում մի փոքր փոսիկ ենք անում և ավելացնում ենք սոխառածը, հետո էլ քամած մածունը լցնում ենք շրջանով: Շատ օգտակար ու համով նախաճաշ:



Պանրխաշ



Պանրխաշը շատ տարածված և համեղ նախաճաշ է: Պատրաստելու համար շատ ջանք և ժամանակ պետք չէ:
Մեզ պետք է՝ Լավաշ 2 հատ, Թել պանիր 200գր. Սպիտակ սոխ 1 գլուխ, Յուղ կամ կարագ 100գր. և եռացրած ջուր:
Լավաշը կտրում ենք ամանի չափով և դնում ենք ամանի հատակին, հետո վրան լցնում ենք նախապես թել-թել արած պանիրը, նորից լավաշի շերրտը, հետո պանիրը... այդպես այնքան, մինչև ամանը լցվում է: Ոչ մանր կտրտված սոխը առանձի տապակի մեջ յուղով սոխառած ենք անում: Սոխառածը առանձին ամանի մեջ ենք լցնում: Մատուցում ենք այսպես, առանձին-առանձին լավաշն ու պանիրը, կարագով սոխառածը և եռացրած ջուրը: Ով պետք է ուտի նա իր չափով լավաշի և պանրի զանգվածի վրա կլցնի սոխառածը և եռացրած ջուրը: Պանրխաշը համտեսում են ձեռքերով, ինչպես որ ուտում են խաշը:



Բյուրհեր Մյուսլի


Այս նախաճաշը բավականին համով և օգտակար է: Մեզ պետք է՝ դեղձ 80գր. նարինջ 150գր. խնձոր 200գր.  հատապտուղներ զարդարելու համար, Վարսակի փաթիլններ (Геркулес) 200գր. անհամ կամ քաղցր յոգուրտ 200գր, կաթ 100գր, մանրացված և բովված նուշ, պնդուկ, արևածաղկի սերմ ամենից 10գր. մեղր 50գր:

Պատրասման եղանակը: Մրգերը լցնում ենք հարիչի մեջ և հարում ենք որ ամբողջովին խույս դառնա: Վարսակի վրա ենք լցնում այդ խույսը, յոգուրտը, կաթը, մանրացված և բովված չարազեղենը, մեղրը և դնում ենք սառնարանում: Պետք է վարսակը այս զանգվածով 24 ժամ մնա սառնարանում, որպեսզի համերը լավ խառնվեն իրար, դրա համար վաղվա Բյուրհեր Մյուսլին պետք է այսօր պատրաստել: Երեխաների սիրելի Բյուրհեր Մյուսլիին մատուցում ենք թարմ հատապտուղները շարելով վրան:



Կրուասան




Կրուասանի պատրաստելու հազարավոր բաղադրատոմսեր կան, այս հղումով կարող եք գտնել այն, որ ձեզ ավելի հարմար է: Իսկ ես այստեղ կպատմեմ Կրուասանի պատմությունը:


Բոլորը գիտեն, թե կրուասանները ստեղծել են Ֆրանսիայում: Բայց առաջին կրուասանը Ֆրանսիա է տարել ավստրիացի Ավգուստ Ցանգը 1839 թվին: Մինչ այդ Ավստիայում դեռ 1683 թվին առաջին անգամ թխվել են կրուասաններ: Օսմանյան կայսրության դեմ պատերազմի ժամանակ ավստրիացի հացթուխները գիշերը հաց թխելուց նկատել են, որ թշնամիները ուզեցել են քանդել ամրոցի պատերը և ոտքի են հանել բոլոր զինվորներին, որոնք էլ հաղթել են օսմանցիներին: Առավոտյան հացթուխները ի պատիվ հաղթանակի թխում են կիսալուսնաձև թխվածքներ:

Հ.Գ. Կրուասան (croissant) ֆրանսերենից թարգմանած նշանակումա կիսալուսին:

среда, 24 сентября 2014 г.

Արագ, հեշտ և ՀԱՄՈՎ

Իմ բլոգում կպատրաստենք նաև համեղ կերակրատեսակներ, որոնք հայկական չեն, բայց համով են, արագ են պատրաստվում և բավականին մատչելի են... և այսպես սկսում ենք պատրաստել հիմանական ուտեստ՝  լցոնած հավի դոշ: Լցոնելու ենք պանրով, խոզապուխտով և անանասով:

8 բաժին պատրաստելու համար մեզ հարկավոր է

1. Խոզապուխտ 160գր.
2. Հավի դոշ 8 հատ
3. Պանիր Ռոքֆոր 200գր (եթե ռոքֆոր չեք սիրում, կարող եք օգտագործել՝ Չեդեռ, Լոռի...կամ այլ հալվող պանրի տեսակներ)
4. Անանաս 4 հատ (պահածոյացված)
5. Հավի ձու 1 հատ
6. Պաքսիմատ, կամ հացի փշրանքներ 1 թեյի բաժակ
7. Արևածաղկի ձեթ
8. Աղ, պղպեղ

Պատրաստման եղանակը

1. Պանրին ու խոզապուխտը կտրատում ենք շերտերով: Անանասը թողնում ենք նույն ձև:





2. Հավի դոշը դնում ենք խոհանոցային տախտակի վրա և կողքերից սուր դանակով զգույշությամբ բացվացք ենք անում, բայց այնպես, որ մինչև վերջ չկտրվի, այլ որ գրքի պես բացվի: Բացելուց հետո խոհանոցային մուրճով մի քանի անգամ հարվածում ենք և աղ, պղպեղով համեմում:


3. Հավի դոշի ներքևի էջի վրա ենք դասավորում խոզապուխտը, պանիրը և անանասը, իսկ մյուս մասով ծածկում: Կարող ենք ամրացնել փայտիկներով, որպեսզի չբացվի:




4. Առանձին ամանի մեջ ձվի դեղնուցը լավ հարում ենք, իսկ տախտակի վրա հացի փշրանքները լավ մանրացնում ենք: Լցոնված հավի դոշը սկզբից թաթախում ենք դեղնուց մեջ, այնուհետև պատում ենք հացի փշրանքներով:



5. Տապակը թողնում ենք կրակին, որ տաքանա, ավելացնում ենք ձեթը և դաղում ենք, ավելացնում ենք հավի դոշը և երկու կողմից տապակում, մինչև թեթև ոսկեգույն դառնա: Տեղափոխում ենք վառարան 180 աստիճանի տակ 10 րոպե թխվելու:
10 րոպե հետո պատրաստ է:


Լցոնած հավի դոշը կարող եք մատուցել թեթև տապակած բանջարեղենի հետ և սպիտակ անապակ գինով... 

                Բարի ախորժակ

Լավաշ

Ավելին քան հացի տարատեսակ, ավելին քան սնունդ` ԼԱՎԱՇԸ որպես սոցիալական տարր...



Փորձեք 《Լավաշը մերն է》 գոռգոռացող ցանկացած ազգի ներկայացուցչի, մասնավորապես ադրբեջանցիներին հարցնել, թե ինչում է կայանում Լավաշի խորհուրդը....չեք տեսնի, կամ լսի պատասխանը... որովհետև քոչվոր ցեղախմբերը բացի այն, որ չեն կարող ունենալ ազգային խոհանոց, նաև չեն կարող ունենալ պաշար հավաքելու, ձմռանը պահածո պատրաստելումշակույթ, համակարգ, արարողակարգ... ինչու չեն կարող ունենալ? Որովհետև քոչվորներին դա պետք չէ..
.
Լավաշը իր բաղադրության բացառիկ օգտակար հացատեսակ լինելուց բացի, նաև շատ արդյունավետ օգտագործվող և հեշտ պատրաստվող, համով պահածո է... հնում հայ ընտանիքները Լավաշը թխել են և ամիսներով չոր վիճակում պահել, որպիսի ձմռանը սնունդ ունենան... օգտագործել են կամ չոր-չոր՝ լցնելով ապուրների և մածունի մեջ, կամ էլ օգտագործելուց առաջ թրջել են և սնվել նրանով
:

 Լավաշը ցորենի ալյուրից թխված բարակ և անալի հաց է: Այն պատրաստվում է թոնրի մեջ, որն իրենիցներկայացնում է գետնափոր, գլանաձև վառարան, որի պատերը կավից են: Ալյուրից, գոլ ջրից, խաշից (հայկական թթխմոր) և աղից լավաշ պատրաստելու համար խմորը հունցում են ու դնում տաք տեղ խմորման համար։ Խմորումն ավարտելուց հետո խմորը բաժանում են 300-400 գրամանոց գնդերի և գրդնակով բացում 3-4 մմ հաստության երկար և լայն թերթիկների։ Լավաշ թխելիս, խմորի գունդը սկզբում գրտնակում են, հետո օդի մեջ, մի ձեռքից մյուսին գցելով, քաշում-ձգում-բացում են։

Լավաշը բացի այն որ եղել է սնունդ և պահածո, այն նաև իր մեջ ունեցել է սոցիալական տարրեր: Շատ ընտանիքներում այսօր էլ այդ գեղեցիկ ավանդույթը կա, երբ նորապսակների ուսերին փեսայի մայրը լավաշ է գցում, քանի որ Լավաշը դա ընտանիքի և առատության խորհրդանիշն է... շատ գյուղական ընտանիքներում, դեռ Լավաշ թխելու ճիշտ արարողակարգ կա, որտեղ տան կանանցից ամեն մեկը ունի հստակ իր պարտականությունները: Որպես կանոն խմորը պատրաստում էր ընտանիքի ամենատարեց և փորձառու կինը, խմորը գրդնակում էր տան երիտասարդ հարսը, ով արդեն գրդնակած խմորը հանձնում էր իր սկեսուրին, ով իր հերթին ձեռքին ձեռք գցելով խմորը բացում էր, հասցնում էր Լավաշի վերջանական չափսերին և խոնարհվելով թոնրին խմորը կպցնում էր պատին, այնուհետև հանում էր արդեն պատրաստի Լավաշը... այդ ամբողջ արարողակարգը ընթանում էր իհարկե երգով և ուրախ մթնոլորտում: 


Հնում հայոց մեջ Լավաշը եղել է նաև որպես վարձատրություն, գումարի փոխարեն Լավաշ են վերցրել, նույնիսկ հիմա գյուղերում երբ Լավաշ թխելուն մասնակցում է տվյալ ընտանիքի բարեկամը, հարազատը կամ հարևանը` տան կանայք որպես շնորհակալություն Լավաշ են տալիս: Լավաշի մեջ են փաթաթել նաև նորածին երեխաներին... այս մասին նույնիս հայկական մուլտֆիլմ գոյություն ունի՝  "Կախարդական լավաշը" ...

Ու ընդհանրապես ամբողջ աշխարհը պետքա շնորհակալ լինի մեզ` հայերիս, որ Լավաշ ենք տվել մարդկությանը...


Հ.Գ. չկա տենց ուտեստ աշխարհում, որը գոնե մոտիկ կլինի նոր թոնրից հանած լավաշով, պանրով և կանաչիով բուռում համին...